بارش مهر

الإمام علیّ علیه السلام ـ کانَ یَقولُ ـ:
مَن وَجَدَ ماءً وتُرابا ثُمَّ افتَقَرَ ؛ فَأَبعَدَهُ اللّه ُ ؛
امام على علیه السلام ـ مى فرمودند ـ:
هر کس آب و خاکى بیابد و فقیر باشد ، خدا او را رانده است .
بحار الأنوار : ۱۰۳ / ۶۵ / ۱۰ .

رسول اللّه صلى الله علیه و آله :
خَلَقَ اللّه ُ عز و جل التَّوانِیَ والکَسَلَ ، فَزَوَّجَهُما فَوُلِدَ بَینَهُمَا الفاقَةُ؛
پیامبر خدا صلى الله علیه و آله :
خداوند سستى و تنبلى را آفرید و میان آن دو را پیوند داد ؛ پس از آن دو ، فقر زاده شد .
الفردوس : ۲ / ۱۸۸ / ۲۹۴۰

پیامبر خدا (صلى الله علیه و آله و سلم) می فرمایند :
خَلَقَ اللّه ُ عز و جل التَّوانِیَ والکَسَلَ ، فَزَوَّجَهُما فَوُلِدَ بَینَهُمَا الفاقَةُ؛
خداوند سستى و تنبلى را آفرید و میان آن دو را پیوند داد ؛ پس از آن دو ، فقر زاده شد .
الفردوس : ۲ / ۱۸۸ / ۲۹۴۰

قال الامام علی – علیه السّلام – : الصّبرُ جنَّةٌ من الفاقَةِ.
امام علی – علیه السّلام – فرمودند: صبرو بردباری سپری در برابر فقر و تنگدستی است.
«بحار الانوار، ج ۷۷، ص ۲۴۰»

قال الامام علی – علیه السلام – : إظهَارُ الحِرصِ یُورِثُ الفَقرَ.
امام علی – علیه السلام – فرمودند: حرص زدن موجب فقر می شود.
«بحار الانوار، ج ۷۳، ص ۱۶۲»

قال الامام الصّادق – علیه السّلام – : الغناءُ یُورِثُ الفقر.
امام صادق – علیه السّلام – فرمودند: غناء و آوازه خوانی موجب فقر و تنگدستی می گردد.
«مستدرک الوسائل، ج ۱۳، ص ۲۱۳»

قال الامام علی – علیه السّلام – : عَجِبتُ لِلبَخیلِ یَستَعجِلُ الفقرَ الذی مِنهُ هَرَبَ و یَفُوتُهُ الغِنَی الذی إیّاه طَلَبَ فَیَعیشُ فی الدّنیا عَیْشَ الفُقراء و یُحاسَبُ فی الاخرةِ حِسابَ الأغنیاء.
امام علی – علیه السّلام – فرمودند: در شگفتم از برای شخص بخیل که می‌شتابد به سوی تنگدستی و فقری که از آن گریزان است و مال و ثروتی را که می‌جوید از دست می‌دهد، لذا در دنیا مانند فقیران زندگی می‌کند و در آخرت مانند توانگران به حسابش رسیدگی می‌شود.
«نهج البلاغه، حکمت ۱۲۱»

قال الامام علی – علیه السّلام – : البُخلُ جِلبابُ المَسکَنَةِ.
امام علی – علیه السّلام – فرمودند: بخل، جامة فقر و تهیدستی است.
«غررالحکم، ص ۱۹»

قال الامام علی – علیه السلام – : مَنْ أسرف فی طَلبِ الدّنیا ماتَ فَقیراً.
امام علی – علیه السلام – فرمودند: هر کس بیش از حد در طلب دنیا برآید، فقیر ازدنیا می‌رود.
‌غررالحکم، ص ۳۲۹

قال الامام علی – علیه السلام – : التّبذیرُ عنوانُ الفاقَة.
امام علی – علیه السلام – فرمودند: زیاده‌روی، مقدمه فقر و تنگدستی است.
غررالحکم، ص ۲۱

قال الامام الصادق – علیه السلام – : أَیُّمَا رَجُل دَعَا عَلَی وَلَدِهِ أَورَثَهُ الفَقرَ.
امام صادق – علیه السلام – فرمودند: هر مردی که فرزند خود را نفرین کند، مبتلا به فقر می شود.
«بحار الأنوار، ج ۱۰۴، ص ۹۹»

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
اُوصیکُم بِالخَشیَةِ مِنَ اللّه ِ فِی السِّرِّ وَالعَلانِیَةِ . . . وَالاِکتِسابِ فِی الفَقرِ وَالغِنى ؛
شما را سفارش مى کنم که در پنهان و آشکار از خدا بیم ورزید . . . و خواه در فقر و خواه در توانگرى ، در پى کسبِ [روزى] باشید.
بحار الأنوار : ۱ / ۱۴۱ / ۳۰

امام على (علیه السلام) فرمودند :
تَرکُ التَّقدیرِ فِی المَعیشَةِ یورِثُ الفَقرَ؛
اندازه نگه نداشتن در گذران زندگى ، فقر به بار مى آورد .
بحار الأنوار : ۷۱ / ۳۴۷ / ۱۳ .

امام علی(علیه السلام ) فرمودند:
لا فَقرَ مَعَ حُسنِ تَدبیر؛
با برنامه ریزى صحیح ، فقر پدید نمى آید .
غرر الحکم : ۱۰۹۲۰ .

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
لا فَقرَ مَعَ حُسنِ ِ تَدبیرٍ؛
با برنامه ریزى صحیح ، فقر پدید نمى آید .
غرر الحکم : ۱۰۹۲۰ .

الإمام علیّ علیه السلام ـ کانَ یَقولُ ـ:
مَن وَجَدَ ماءً وتُرابا ثُمَّ افتَقَرَ ؛ فَأَبعَدَهُ اللّه ُ ؛
امام على علیه السلام ـ مى فرمودند ـ:
هر کس آب و خاکى بیابد و فقیر باشد ، خدا او را رانده است .
بحار الأنوار : ۱۰۳ / ۶۵ / ۱۰ .

رسول اللّه صلى الله علیه و آله :
خَلَقَ اللّه ُ عز و جل التَّوانِیَ والکَسَلَ ، فَزَوَّجَهُما فَوُلِدَ بَینَهُمَا الفاقَةُ؛
پیامبر خدا صلى الله علیه و آله :
خداوند سستى و تنبلى را آفرید و میان آن دو را پیوند داد ؛ پس از آن دو ، فقر زاده شد .
الفردوس : ۲ / ۱۸۸ / ۲۹۴۰

پیامبر خدا (صلى الله علیه و آله و سلم) می فرمایند :
خَلَقَ اللّه ُ عز و جل التَّوانِیَ والکَسَلَ ، فَزَوَّجَهُما فَوُلِدَ بَینَهُمَا الفاقَةُ؛
خداوند سستى و تنبلى را آفرید و میان آن دو را پیوند داد ؛ پس از آن دو ، فقر زاده شد .
الفردوس : ۲ / ۱۸۸ / ۲۹۴۰

قال الامام علی – علیه السّلام – : الصّبرُ جنَّةٌ من الفاقَةِ.
امام علی – علیه السّلام – فرمودند: صبرو بردباری سپری در برابر فقر و تنگدستی است.
«بحار الانوار، ج ۷۷، ص ۲۴۰»

قال الامام علی – علیه السلام – : إظهَارُ الحِرصِ یُورِثُ الفَقرَ.
امام علی – علیه السلام – فرمودند: حرص زدن موجب فقر می شود.
«بحار الانوار، ج ۷۳، ص ۱۶۲»

قال الامام الصّادق – علیه السّلام – : الغناءُ یُورِثُ الفقر.
امام صادق – علیه السّلام – فرمودند: غناء و آوازه خوانی موجب فقر و تنگدستی می گردد.
«مستدرک الوسائل، ج ۱۳، ص ۲۱۳»

قال الامام علی – علیه السّلام – : عَجِبتُ لِلبَخیلِ یَستَعجِلُ الفقرَ الذی مِنهُ هَرَبَ و یَفُوتُهُ الغِنَی الذی إیّاه طَلَبَ فَیَعیشُ فی الدّنیا عَیْشَ الفُقراء و یُحاسَبُ فی الاخرةِ حِسابَ الأغنیاء.
امام علی – علیه السّلام – فرمودند: در شگفتم از برای شخص بخیل که می‌شتابد به سوی تنگدستی و فقری که از آن گریزان است و مال و ثروتی را که می‌جوید از دست می‌دهد، لذا در دنیا مانند فقیران زندگی می‌کند و در آخرت مانند توانگران به حسابش رسیدگی می‌شود.
«نهج البلاغه، حکمت ۱۲۱»

قال الامام علی – علیه السّلام – : البُخلُ جِلبابُ المَسکَنَةِ.
امام علی – علیه السّلام – فرمودند: بخل، جامة فقر و تهیدستی است.
«غررالحکم، ص ۱۹»

قال الامام علی – علیه السلام – : مَنْ أسرف فی طَلبِ الدّنیا ماتَ فَقیراً.
امام علی – علیه السلام – فرمودند: هر کس بیش از حد در طلب دنیا برآید، فقیر ازدنیا می‌رود.
‌غررالحکم، ص ۳۲۹

قال الامام علی – علیه السلام – : التّبذیرُ عنوانُ الفاقَة.
امام علی – علیه السلام – فرمودند: زیاده‌روی، مقدمه فقر و تنگدستی است.
غررالحکم، ص ۲۱

قال الامام الصادق – علیه السلام – : أَیُّمَا رَجُل دَعَا عَلَی وَلَدِهِ أَورَثَهُ الفَقرَ.
امام صادق – علیه السلام – فرمودند: هر مردی که فرزند خود را نفرین کند، مبتلا به فقر می شود.
«بحار الأنوار، ج ۱۰۴، ص ۹۹»

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
اُوصیکُم بِالخَشیَةِ مِنَ اللّه ِ فِی السِّرِّ وَالعَلانِیَةِ . . . وَالاِکتِسابِ فِی الفَقرِ وَالغِنى ؛
شما را سفارش مى کنم که در پنهان و آشکار از خدا بیم ورزید . . . و خواه در فقر و خواه در توانگرى ، در پى کسبِ [روزى] باشید.
بحار الأنوار : ۱ / ۱۴۱ / ۳۰

امام على (علیه السلام) فرمودند :
تَرکُ التَّقدیرِ فِی المَعیشَةِ یورِثُ الفَقرَ؛
اندازه نگه نداشتن در گذران زندگى ، فقر به بار مى آورد .
بحار الأنوار : ۷۱ / ۳۴۷ / ۱۳ .

امام علی(علیه السلام ) فرمودند:
لا فَقرَ مَعَ حُسنِ تَدبیر؛
با برنامه ریزى صحیح ، فقر پدید نمى آید .
غرر الحکم : ۱۰۹۲۰ .

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
لا فَقرَ مَعَ حُسنِ ِ تَدبیرٍ؛
با برنامه ریزى صحیح ، فقر پدید نمى آید .
غرر الحکم : ۱۰۹۲۰ .

پیامبر خدا صلى‏ الله ‏علیه و ‏آله و سلّم :
لولا رَحمَهُ ربِّی علَى فُقَراءِاُمَّتِی کادَ الفَقرُ یَکونُ کُفرا؛
اگر رحمت پروردگار من به فقراى امّت من نبود ، نزدیک بود که فقر به کفر بینجامد.
جامع الأخبار : ۳۰۰ / ۸۱۷

پیامبر خدا صلى‏ الله ‏علیه و ‏آله و سلّم :
الفَقرُ سَوادُ الوَجهِ فی الدّارَینِ ؛
فقر ، (مایه) سیه رویى در هر دو جهان است .
عوالی اللآلی : ۱ / ۴۰ / ۴۱

پیامبر خدا صلى‏ الله ‏علیه و ‏آله و سلّم :
الفَقرُ أشَدُّ مِن القَتلِ ؛
فقر بدتر و سخت‏تر از کشته شدن است .
جامع الأخبار : ۲۹۹ / ۸۱۶

پیامبر خدا صلى‏ الله ‏علیه و ‏آله و سلّم :
ما مِن عبدٍ فَتَحَ على نَفسِهِ بابا مِن المَسألَةِ إلاّ فَتَحَ اللّه‏ُ علَیهِ سَبعینَ بابا مِنَ الفَقرِ؛
هیچ بنده‏اى درى از نیاز خواهى را به روى خود نگشود، مگر آن که خداوند هفتاد دَرِ فقر را به روى او گشود.
جامع الأخبار : ۳۷۹ / ۱۰۶۱

امام على علیه‏السلام :
ضَرَرُ الفَقرِ أحمَدُ مِن‏أشَرِ الغِنى؛
زیان فقر، پسندیده‏تر از سرمستى توانگرى است .
غرر الحکم : ۵۹۰۴

پیامبر خدا صلى‏ الله ‏علیه و ‏آله و سلّم :
الفَقرُ خَیرٌ مِن الغِنى ، إلاّ مَن حَمَلَ فی مَغرَمٍ وأعطى فی نائبَةٍ؛
فقر بهتر ازتوانگرى است ، مگر (در مورد) کسى که غرامت و تاوانى را (از سوى تنگدستى) بپردازد یا در گرفتاریها به دیگران کمک کند .
بحار الأنوار : ۷۲ / ۵۶ / ۸۶

امام صادق علیه‏السلام :
فی مُناجاةِ موسى علیه‏السلام :یا موسى ، إذا رَأیتَ الفَقرَ مُقبِلاً فَقُل : مَرحَبا بشِعارِ الصالِحینَ ، وإذا رأیتَ الغِنى مُقبِلاً فَقُل : ذَنبٌ عُجِّلَت عُقوبَتُهُ ؛
در نجواهاى خداوند مـتعال با موسى علیه‏السلام آمده‏است : اى موسى ! هرگاه دیدى که فقر روى آورده‏است ، بگو : خوش آمدى ، اى بالاپوش صالحان ! و هرگاه دیدى که ثروت و توانگرى روى آورده‏است ، بگو : (این به خاطر) گناهى است که کیفرش به سوى من شتافته است .
الکافی : ۲ / ۲۶۳ / ۱۲

امام صادق علیه‏السلام :
غِنىً یَحجُزُکَ عنِ الظُّلمِ خَیرٌ مِن فَقرٍ یَحمِلُکَ علَى الإثم؛
ثروتى که تو را از سـتـم باز دارد ، بهتر از فقرى است که تو را به گناه کشاند.
الفقیه : ۳ / ۱۶۶ / ۳۶۱۴

پیامبر خدا صلى‏ الله ‏علیه و ‏آله و سلّم :
مَنِ استَذَلَّ مؤمِنا أو مؤمِنَةً أو حَقَّرَهُ لِفَقرِهِ أو قِلَّةِ ذاتِ یَدِهِ ، شَهَرَهُ اللّه‏ُ تعالى یومَ القِیامَةِ ثُمّ یَفضَحُهُ؛
هر کس مرد یا زن مؤمنى را به سبب تهیدستى یا اندک بودن مال و داراییش خوار شمارد یا تحقیر کند، خداوند متعال در روز قیامت او را (بدین کار زشتش) شهره و سپس رسوایش سازد.
بحار الأنوار : ۷۲ / ۴۴ / ۵۲

امام على علیه‏السلام :
لاتُحَقِّروا ضُعفاءَ إخوانِکُم ؛ فإنّهُ مَنِ احتَقَرَ مُؤمِنا لم یَجمَعِ اللّه‏ُ عز و جل بینهما فی الجنّةِ إلاّ أن یتوبَ؛
برادران تهیدست خود را تحقیر نکنید؛ زیرا هر کس مؤمنى را حقیر شمارد، خداوند عز و جل میان آن دو در بهشت جمع نکند، مگر این که توبه نماید.
الخصال : ۶۱۴ / ۱۰

امام صادق علیه‏السلام :
إنّ اللّه‏َ جلَّ ثناؤهُ لَیَعتَذِرُ إلى عَبدِهِ المؤمنِ الُمحْوِجِ فی الدنیا کما یَعتَذِرُ الأخُ إلى أخیهِ ، فیَقولُ : وعِزَّتی وجَلالی ، ما أحوَجتُکَ فی الدنیا مِن هَوانٍ کانَ بِکَ عَلَیَّ ، فارفَعْ هذا السَّجْفَ فانظُرْ إلى ما عَوَّضتُکَ مِن الدنیا . قالَ : فَیَرفَعُ فیَقولُ : ما ضَرَّنی ما مَنَعتَنی مع ما عَوَّضتَنی؟!؛
(در روز قـیـامت) خـداوندجـلّ ثناؤه، همچنان که برادرى از برادرش پوزش مى‏خواهد ، از بنده مؤمن نیازمند خود در دنیا، عذر مى‏خواهد و مى‏فرماید: به عزّت و جلالم سوگند که من تو را در دنیا از سر خواریت نزد من، محتاج نکردم. اکنون این سرپوش را بردار و ببین به جاى دنیا به تو چه داده‏ام. او سرپوش را بردارد و گوید: با این عوضى که به من دادى مرا چه زیان اگر آنچه را در دنیا از من گرفتى.
الکافی : ۲ / ۲۶۴ / ۱۸

امام على علیه‏السلام :
العَفافُ زینَةُ الفَقرِ؛
خویشتندارى (و مناعت طبع) زیور فقر است .
نهج البلاغه: حکمت ۶۸

امام صادق علیه‏السلام :
أشَدُّ شیءٍ مَؤونةً‏إخفاءُ الفاقَةِ ؛
دشوارترین و پر زحمت‏ترین کارها، پوشیده داشتن فقراست.
بحار الأنوار : ۷۸ / ۲۴۹ / ۸۷

امام صادق علیه‏السلام :
الَیمینُ الصَّبرُ الکاذِبَةُ تُورِثُ العَقِبَ الفَقْرَ ؛
سوگند اجبارى دروغ براى بازماندگان فقر به بار مى‏آورد .
بحار الأنوار : ۱۰۴ / ۲۰۹ / ۱۹

پیامبر خدا صلى‏ الله ‏علیه و ‏آله و سلّم :
الحَجّ یَنْفیالفَقرَ؛
حجّ، فقر و تهیدستى را از بین مى‏برد.
تحف العقول : ۷

امام صادق علیه‏السلام :
مَن حَجَّ ثَلاثَ حِجَجٍ لَم‏یُصِبْهُ فَقرٌ أبَدا؛
هر کس سه بار حجّ به جا آورد ، هرگز به فقر گرفتار نیاید .
الخصال : ۱۱۷ / ۱۰۱

امام صادق علیه‏السلام می فرمایند:
ما رأیتُ شَیئا أسْرَعَ غِنىً ولا أنْفى للفَقرِ مِن إدْمانِ حَجِّ هذا البَیتِ؛
ندیده‏ام که چیزى همانند مداومت بر زیارت این خانه(خانه خدا) چنان سریع توانگرى آورد و فقر را بزداید .
أمالی الطوسیّ : ۶۹۴ / ۱۴۷۸

پیامبر خدا صلى‏ الله ‏علیه و ‏آله و سلّم :
صِلَةُ الرَّحِمِ تَزیدُ فیالعُمرِ ، وتَنفی الفَقرَ؛
صله رحم، عمر را زیــاد مى‏کند و فقر را از بین مى‏برد .
بحار الأنوار : ۷۴ / ۱۰۳ / ۶۱

امام على علیه‏السلام :
داوُوا الفَقرَ بالصَّدقَةِ والبَذلِ؛
فقر را باصدقه و بخشش ، درمان کنید .
غرر الحکم : ۵۱۵۶

امام باقر علیه‏السلام :
البِرُّ وصَدقَةُ السِّرِّیَنفِیانِ الفَقرَ؛
نیکى کردن و صدقه نهانى، فقر را از بین مى‏برند.
بحار الأنوار : ۷۴ / ۸۱ / ۸۳

امام صادق علیه‏السلام :
ضَمِنتُ لِمَنِ اقتَصَدَأن لا یَفتَقِرَ؛
من براى کسى که میانه‏روى (و صرفه‏جویى) کند ، ضمانت مى‏کنم که فقیر نشود .
الخصال : ۹ / ۳۲

پیامبر خدا صلى‏ الله ‏علیه و ‏آله و سلّم :
مَنِ اقتَصَدَ أغناهُ اللّه؛
هر که میانه روى کند ، خداوند توانگرش گرداند .
تنبیه الخواطر : ۱ / ۱۶۷

امام باقر علیه‏السلام :
کَنسُ البُیوتِ یَنفی الفَقرَ؛
جارو کردن اتاق‏ها فقر را از بین مى‏برد .
وسائل الشیعه : ۳/ ۵۷۱ / ۲

امام على علیه‏السلام :
کَثرَةُ المالِ تُفسِدُ القُلوبَ وتُنشِئُ الذُّنوبَ ؛
فراوانى‏مال و ثروت، دل‏ها را تباه مى‏کند و گناهان را پدید مى‏آورد .
غرر الحکم : ۷۱۰۹

امام صادق علیه‏السلام :
فیما ناجَى اللّه‏ُ عز و جل بهِ موسى علیه‏السلام : … لا تَغبِطْ أحَدا بکَثرَةِ المالِ ؛ فإنَّ مَعَ کَثرَةِ المالِ تَکثُرُ الذُّنوبُ لِواجِبِ الحُقوقِ؛
از جمله نجواهاى خداوند متعال با موسى علیه‏ السلام این بود : به ثروت زیاد هیچ کس غبطه مخور ؛ زیرا ثروت زیاد مایه گناهان زیاد مى‏شود . چون حقوقى بر آن واجب مى‏گردد .
الکافی : ۲ / ۱۳۵ / ۲۱

امام صادق علیه‏السلام :
طَلَبتُ فَراغَ القلبِ فوَجَدتُهُ فی قِلَّةِ المالِ ؛
آسایش دل را جستجو کردم و آن را در کمى مال و ثروت یافتم .
مستدرک الوسائل : ۱۲ / ۱۷۴ / ۱۳۸۱۰

پیامبر خدا صلى‏ الله ‏علیه و ‏آله و سلّم :
مَن کَسَبَ مالاً مِن غیرِ حِلِّهِ أفقَرَهُ اللّه‏ُ؛
هر کس مالى را به ناروا کسب کند، خداوند او را فقیر گرداند .
أمالی الطوسیّ : ۱۸۲ / ۳۰۶

امام باقر علیه‏السلام :
إنَّ أهلَ التَّقوى هُمُ الأغنیاءُ ، أغناهُمُ القَلیلُ مِن الدنیا فَمَؤونَتُهُم یَسِیرَةٌ ؛
به راستى کـه پـرهیزگاران، همان تـوانگرانند، اندکى از دنیا آنان را بى‏نیاز کرده و از این‏رو، مخارجشان سبک و اندک است.
تحف العقول: ۲۸۷

امام على علیه‏السلام :
مَن أصبَحَ والآخِرَهُ‏هَمُّهُ استَغنى بغَیرِ مالٍ ، واستَأنَسَ بغَیرِ أهلٍ، وعَزَّ بغَیرِ عَشیرَةٍ؛
هر که روز خود را آغاز کند در حالى که آخرت همّ و غم او باشد، با وجود نادارى، توانگر باشد و با وجود بى‏کسى، تنها نباشد وبدون داشتن ایل و تبار، نیرومند باشد.
أمالی الطوسیّ : ۵۸۰ / ۱۱۹۸

امام صادق علیه‏السلام:
مَن رُزِقَ ثلاثا نالَ ثلاثا وهُو الغِنَى الأکبَرُ: القَناعَةُ بما اُعطِیَ، والیَأسُ مِمّا فی أیدِی الناسِ، وتَرکُ الفُضولِ؛
هـر که سـه چیز روزیـش شود، به سه چیز دست یابد و این بزرگترین توانگرى است: قانع بودن به آنچه عطایش شده‏است، چشم امید برکندن از آنچه مردم دارند و ترک زیادیها (و فزونخواهى).
تحف العقول : ۳۱۸

امام على علیه‏السلام :
الغِنَى الأکبَرُ الیَأسُ عَمّا فی أیدِی الناسِ .
بزرگترین توانگرى چشم نداشتن به آنچه در دست مردم است.
نهج البلاغه : حکمت ۳۴۲

امام على علیه‏السلام :
مَنِ استَغنى باللّه افتَقَرَ الناسُ إلَیهِ ؛
هر که به خدا توانگر شود ، مردم به او نیازمند گردند .
کشف الغمّه : ۳ / ۱۳۷

امام صادق(علیه السلام):
من قَنِعَ بما رَزَقَهُ اللّه‏ُ فهُو مِن أغنَى الناسِ .
هر که به آنچه خداوند روزیش کرده است قانع باشد، توانگرترین مردم است .
الکافی : ۲ / ۱۳۹ / ۹

پیامبر خدا (صلى‏ الله ‏علیه و ‏آله و سلّم):
مَن أرادَ أن یَکونَ أغنَى الناسِ فَلْیَکُنْ بما فی یَدِ اللّه أوثَقَ مِنهُ بما فی یَدِ غَیرِهِ؛
هر که مى‏خواهد توانگرترین مردم باشد، بایدبه آنچه در دست خداست اطمینان بیشترى داشته باشد، تا به آنچه در دست جز اوست .
الکافی : ۲ / ۱۳۹ / ۸

امام هادى علیه‏السلام :
الغِنى قِلَّةُ تَمَنِّیکَ والرِّضا بما یَکفِیکَ . الفَقرُ شَرَهُ النّفسِ وشِدَّةُ القُنُوطِ؛
توانگرى، آن است که آرزو کم داشته باشى و به آنچه تو را بسنده مى‏کند خرسند باشى و فقر ، عبارت است از سیرى ناپذیرى نفس و نومیدى شدید .
الدّرة الباهرة : ۴۱ منتخب میزان الحکمه: ۴۳۴

پیامبر خدا صلى‏ الله ‏علیه و ‏آله و سلّم :
نِعمَ العَونُ على تَقوَى‏اللّه الغِنى؛
تـوانگرى ، چه نـیکو یـاورى اسـت براى پرهیزگارى از خدا .
مستدرک الوسائل : ۱۳ / ۱۵ / ۱۴۵۹۸

پیامبر خدا صلى‏ الله ‏علیه و ‏آله و سلّم :
إنَّ الشَّیطانَ قالَ : لن‏یَنجُوَ مِنّی الغَنِیُّ مِن إحدى ثلاثٍ : إمّا أن اُزَیِّنَهُ فی عَینِهِ فَیَمنَعَهُ مِن حَقِّهِ ، وإمّا أن اُسَهِّلَ علَیهِ سبیلَهُ فَیُنفِقَهُ فی غیرِ حَقِّهِ ، وإمّا أن اُحَبِّبَهُ إلَیهِ فَیَکسِبَهُ بغیرِ حَقِّهِ؛
شیطان گفت : آدم توانگر از چنگ من خلاصى ندارد و او را به یکى از این سه چیز گرفتار مى‏کنم : یا مال و ثروت را در نظر او مى‏آرایم که در نتیجه، از پرداخت حقوق مالى خویش، خوددارى مى‏ورزد یا راههاى مصرف آن را برایش آسان مى‏کنم که در نتیجه ، آنها را به ناحقّ خرج مى‏کند و یا مال و ثروت را محبوب او مى‏گردانم که در نتیجه، آن را از راههاى ناروا به دست مى‏آورد.
کنز العمّال : ۱۶۶۷۷

پیامبرخدا (صلى‏ الله ‏علیه و ‏آله و سلّم) در جایی دیگر می فرمایند :
ما قَلَّ وکَفى خَیرٌ مِمّا کَثُرَ وألهى؛
روزى اندک و بسنده ، بهتر است از روزى بسیار و بازدارنده (از یاد خدا) .
أمالی الصدوق : ۳۹۵ / ۱

امام على علیه‏السلام :
اعتِیادُ الکِذبِ یُورِثُ‏الفَقرَ؛
اعتیاد به دروغگویى ، فقر مى‏آورد .
بحار الأنوار : ۷۲ / ۲۶۱ / ۳۶

امام باقر علیه‏السلام:
لأبی النُّعمانِ: لا تَستَأکِلْ بِنا الناسَ ، فلا یَزیدَکَ اللّه‏ُ بذلکَ إلاّ فَقرا؛
- به ابو نعمان- : ما را وسیله سرکیسه کردن مردم قرار مده ؛ زیرا با این کار ، خداوند بر فقر تو مى‏افزاید .
بحار الأنوار : ۷۸ / ۱۸۴ / ۱۱

امام‏صادق علیه‏السلام:
عن آبائهِ علیهم‏السلام: مَن لم یَسألِ اللّه‏َ مِن فَضلِهِ افتَقَرَ؛
- از پدران بزرگوارش- : هر که از فضل خدا نطلبد، فقیر شود .
بحار الأنوار : ۷۶ /۳۱۶ /۶

امام صادق علیه‏السلام :
أیُّما رَجُلٍ دَعا على ولَدِهِ أورَثَهُ الفَقرَ؛
هر مردى که فرزند خود را نفرین کند ، فقر برایش به ارث گذارد .
بحار الأنوار : ۱۰۴ / ۹۹ / ۷۷

پیامبر خدا صلى‏ الله ‏علیه و ‏آله و سلّم :
مَن تَفاقَرَ افتَقَرَ؛
کسى که دم از نادارى زند ، نادار شود .
بحار الأنوار : ۷۶ / ۳۱۶ / ۶

پیامبر خدا صلى‏ الله ‏علیه و ‏آله و سلّم :
الأمانَةُ تَجلِبُ الغَناءَ ، والخِیانَةُ تَجلِبُ الفَقرَ؛
امانتدارى، تـوانـگـرى مى‏آورد و خیانت (در امانت) به فقر مى‏کشاند .
بحار الأنوار : ۷۵ / ۱۱۴ / ۶

قال الصادق – علیه السلام -:
الوضوء قبل الطعام و بعده یذهبان الفقر؛
وضو پیش از غذا و بعد از غذا، فقر را از بین مى برد.
(وسائل الشیعه ، ج ۱، ص ۲۵۶)

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
من سأل من غیر فقر فکأنّما یأکل الخمر؛
هر که فقیر نباشد و سؤال کند گوئى شراب خورده است.
نهج الفصاحه

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
من استعفّ أعفّه اللَّه و من استغنى أغناه اللَّه؛
هر که عفت جوید خدایش عفت دهد و هر که غنا طلبد خدایش غنى کند.
نهج الفصاحه

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
من تفاقر افتقر؛
هر که فقیرى کند، فقیر شود.
نهج الفصاحه

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
ما أملق تاجر صدوق؛
تاجر راست گو فقیر نشود.
نهج الفصاحه

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
ما أخشى علیکم الفقر و لکنّی أخشى علیکم التّکاثر و ما أخشى علیکم الخطاء، و لکنّی أخشى علیکم التّعمّد؛
از فقر بر شما بیم ناک نیستم بلکه بیم دارم به کثرت اموال تفاخر کنید، از خطا بر شما بیم ناک نیستم بلکه از تعمد بیم دارم.
نهج الفصاحه

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
ما أحد أکثر من الرّبا إلّا کان عاقبه أمره إلى قلّه؛
هر که ربا فراوان خورد سر انجام او به فقر انجامد.
نهج الفصاحه

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
ما فتح رجل على نفسه باب مسأله إلّا فتح اللَّه علیه باب فقر؛
هیچ کس درى از سؤال بروى خود نگشاید مگر خدا درى از فقر به روى او بگشاید.
نهج الفصاحه

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
ما ینتظر أحدکم من الدّنیا إلّا غنى مطغیا أو فقرا منسیا أو مرضا مفسدا أو هرما مفنّدا أو موتا مجهزا؛
از دنیا چه انتظار دارید، جز غنائى که طغیان آرد یا فقرى که نسیان آرد یا مرضى که فساد آرد یا پیریى که زبونى آرد یا مرگى که به سرعت از پا درآرد.
نهج الفصاحه

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
لا ندم من استشار و لا افتقر من اقتصد؛
هر که مشورت کند پشیمان نشود و هر که میانه روى کند فقیر نگردد.
نهج الفصاحه

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
لا فاقه لعبد یقرأ القرآن و لا غنى له بعده؛
بنده اى که قرآن خواند فقیر نشود و او را بالاتر از قرآن بى نیازى اى نیست.
نهج الفصاحه

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
لیبشر فقراء المؤمنین بالفراغ یوم القیامه قبل الأغنیاء بمقدار خمسمائه عام هؤلاء فی الجنّه ینعمون و هؤلاء یحاسبون؛
مؤمنان فقیر را بشارت که روز قیامت به اندازه پانصد سال زودتر از اغنیا فارغ شوند آنان در بهشت متنعمند و اینان حساب پس مى دهند.
نهج الفصاحه

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
لو تعلمون ما لکم عند اللَّه لأحببتم أن تزدادوا فاقه و حاجه؛
(اى فقیران) اگر بدانید پیش خدا چه ها دارید دوست خواهید داشت فقر و حاجت شما بیشتر شود.
نهج الفصاحه

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
کاد الفقر أن یکون کفرا؛
بیم آن است که فقر به کفر انجامد.
نهج الفصاحه

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
الفقر شین عند النّاس و زین عند اللَّه یوم القیامه؛
فقر پیش مردم زبونى است و روز قیامت پیش خدا زینت است.
نهج الفصاحه

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
الفقر أمانه فمن کتمه کان عباده؛
فقر امانتى است و هر که آن را پوشیده دارد، عبادتى باشد.
نهج الفصاحه

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
غسل الإناء و طهاره الفناء یورثان الغنى؛
شستن ظرفها و پاکیزگى حیاط، مایه غناست.
نهج الفصاحه

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
الزّنا یورث الفقر؛
زنا مایه فقر است.
نهج الفصاحه

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
الخیانه تجرّ الفقر؛
خیانت مایه فقر است.
نهج الفصاحه

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
خیر النّاس مؤمن فقیر یعطی جهده؛
بهترین مردم مؤمن فقیرى است که به قدر توانائى خود انفاق کند.
نهج الفصاحه

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
ثلاث أقسم علیهنّ: ما نقص مال قطّ من صدقه فتصدّقوا و لا عفا رجل عن مظلمه ظلمها إلّا زاده اللَّه تعالى بها عزّا فاعفوا یزدکم اللَّه عزّا و لا فتح رجل على نفسه باب مسأله یسأل النّاس إلّا فتح اللَّه علیه باب فقر؛
سه چیز است که در باره آن قسم می خورم: هیچ وقت مال از صدقه کاهش نگیرد پس صدقه بدهید و هیچ کس ستمى را که بر او رفته است نبخشد مگر آنکه خداوند عزت او را بیافزاید پس ببخشید تا خداوند عزت شما را بیفزاید و هیچ کس در سؤال را بر خود نگشاید و تن به سؤال ندهد مگر آنکه خداوند در فقر را بر او بگشاید.
نهج الفصاحه

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
تحفه المؤمن فی الدّنیا الفقر؛
ارمغان مؤمن در این جهان فقر است.
نهج الفصاحه

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
إنّ اللَّه یحبّ إذا أنعم على عبده أن یرى أثر نعمته علیه و یبغض البؤس و التّباؤس؛
خدا دوست دارد که وقتى به کسى نعمت داد اثر نعمتش بر او آشکار دیده شود و از فقر و اظهار فقر بیزار است.
نهج الفصاحه

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
اللّهمّ إنّی أعوذ بک من الفقر و القلّه و الذّلّه و أعوذ بک من أن أظلم أو أظلم؛
خدایا از فقر و تنگدستى و ذلت به تو پناه می برم و از ستم کشى و ستمگرى به تو پناه مى برم.
نهج الفصاحه

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
اللّهمّ أحینی مسکینا و توفّنی مسکینا و احشرنی فی زمره المساکین و إنّ أشقی الأشقیاء من اجتمع علیه فقر الدّنیا و عذاب الآخره؛
خدایا مرا در زندگى فقیر دار و فقیر بمیران و در صف فقیران محشور ساز، بدبخت تر از همه بدبختان کسى است که فقر دنیا و عذاب آخرت را با هم داشته باشد.
نهج الفصاحه

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
أکبر أمّتی الّذین لم یعطوا فیبطروا و لم یقتر علیهم فیسألوا؛
بزرگترین افراد امت من آنها هستند که نه چندان توانگرند که خود را گم کنند و نه چندان فقیرند که دست به سؤال گشایند.
نهج الفصاحه

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
ارحموا عزیزا ذلّ و غنیّا افتقر و عالما ضاع بین جهّال؛
بر سه کس رحم کنید، عزیزى که خوار شده و ثروتمندى که فقیر گشته و دانشمندى که میان جاهلان گمنام مانده.
نهج الفصاحه

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
أربعه یبغضهم اللَّه تعالى: البیّاع الحلّاف و الفقیر المختال و الشّیخ الزّانی و الإمام الجائر؛
چهار کس را خداوند دشمن دارد، فروشنده قسم خور، فقیر متکبر و پیر زنا کار و پیشواى ستمگر.
نهج الفصاحه

پیامبراکرم(صلّی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
إذا رأیتم العبد ألّم اللَّه به الفقر و المرض فإنّ اللَّه یرید أن یصافیه؛
وقتى دیدید خداوند فقر و مرض را بر بنده اى فرود آورد، می خواهد او را تصفیه کند.
نهج الفصاحه

پیامبراکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
إذا أراد اللَّه بعبد خیرا جعل غناه فی نفسه و تقاه فی قلبه و إذا أراد بعبد شرّا جعل فقره بین عینیه؛
وقتى خدا براى کسى نیکى خواهد ثروتش را در روحش و تقوایش را در قلبش قرار میدهد و وقتى براى کسى بدى خواهد فقر را پیش چشم او جاى می دهد.
نهج الفصاحه

امام هادی (علیه السلام) می فرمایند:
الفقر شره النفس و شدة القنوط؛
فقر آزمندی نفس است و ناامیدی بسیار .
بحار الانوار ، ج ۷۸ ، ص ۳۶۸

قالَ الاْمامُ الْحُسَیْن – علیه السلام – :
أَهْلَکَ النّاسَ إثْنانِ: خَوْفُ الْفَقْرِ، وَ طَلَبُ الْفَخْرِ ؛
امام حسین – علیه السلام – فرمودند:
دو چیز مردم را هلاک و بیچاره گردانده است: یکی ترس از این که مبادا در آینده فقیر و نیازمند دیگران گردند. و دیگری فخر کردن ـ در مسائل مختلف ـ و مباهات بر دیگران است.
بحارالأنوار، ج ۷۵، ص ۵۴، ح ۹۶

امام علی (علیه السلام)می فرمایند:
کسى که به تبذیر افتخار کند به افلاس و ندارى دچار شده و حقیر گردد.
(غررالحکم ، باب تبذیر و اسراف)

امام علی (علیه السلام)می فرمایند:
اسراف نشانه و سرآغاز فقر و نیازمندى است.
(غررالحکم ، باب تبذیر و اسراف)

حضرت محمد (صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
هر که میانه روی کند خدا بی نیازش کند و هر که اسراف کند خدا فقیرش کند و هر که فروتنی کند خدایش بردارد و هر که بزرگی فروشد خدایش در هم شکند.
(نهج الفصاحه ، ح ۲۹۳۹)

رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
هر که میانه روی کند فقیر نشود.
(نهج الفصاحه ، ح ۲۶۰۱)

امام علی(علیه السلام) می فرمایند:
آزمند همواره فقیر است هر چند تمام دنیا را مالک شود.
(شرح غررالحکم ، ج ۲، ص ۳۹)

رسول اکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) می فرمایند:
زنا مایه فقر است.
نهج الفصاحه ، حدیث ۱۷۱۱

پیامبر اکرم صلى ‏الله ‏علیه‏ و ‏آله وسلم می فرمایند :
مَنْ فَتَحَ بابَ مَسْأَلَةٍ فَتَحَ اللّه‏ُ لَهُ بابَ فَقْرٍ فِى الدُّنْیا وَ الآخِرَةِ وَ مَنْ فَتَحَ بابَ عَطیَّةٍ ابْتِغاءً لِوَجْهِ اللّه‏ِ اَعْطاهُ اللّه‏ُ خَیْرَ الدُّنْیا وَ الآخِرَةِ؛
هر کس درِ درخواستى از مردم را به روى خود باز کند، خداوند براى او درِ فقرى را در دنیا و آخرت باز مى‏کند و هر کس درِ بخششى را براى مردم به خاطر خدا باز کند، خداوند او را خیر دنیا و آخرت عطا مى‏فرماید.
کنزالعمال، ح ۱۶۷۴۵٫

امام موسى کاظم علیه ‏السلام می فرمایند:
اَداءُ الاَمانَةِ وَالصِّدْقُ یَجْلِبانِ الرِّزْقَ، وَالْخیانَةُ وَالْکَذِبُ یَجْلِبانِ الفَقْرَ وَ النِّفاقَ؛
اداى امانت و راستگویى روزى را زیاد مى‏کند و خیانت و دروغگویى باعث فقر و نفاق مى‏شود.
بحارالأنوار، ج ۷۸، ص ۳۲۷٫

امام صادق علیه‏السلام :
اِنَّ اللّه‏َ یُحِبُّ الْجَمالَ وَ التَّجَمُّلَ وَ یُبْغِضُ البُؤْسَ وَ التَّباؤُسَ؛
خداوند زیبایى و آراستگى را دوست دارد و با فقر و تظاهر به فقر دشمن است.
کافى، ج ۶، ص ۴۴۰، ح ۱۴٫

پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمودند:
ان أشقی الاشقیاء من اجتمع علیه فقر الدنیا وعذاب الاخرة
بدبختترین بدبختان کسی است که فقر دنیا و عذاب آخرت را با هم دارد .
(کنز العمال، ج ۶، ص ۴۷۰، ح ۱۶۵۹۳)

پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمودند:
ان أشقی الاشقیاء من اجتمع علیه فقر الدنیا وعذاب الاخرة؛
بدبخت ترین بدبختان کسی است که فقر دنیا و عذاب آخرت را با هم دارد .
(کنز العمال، ج ۶، ص ۴۷۰، ح ۱۶۵۹۳)

امام موسی کاظم (علیه السلام) فرمودند:
من ولههُ الفقرُ ابطرهُ الغنى؛
آن که نَدارى حیرانش کند، توانگرى سرمستش مى سازد.
(بحارالانوار،ج۷۴ص۱۹۸)

امام علی علیه السلام فرمودند:
اَلْعَفافُ زِینَهُ‌ الْفَقْرِ، وَ الْشُّکْرُ زِینَهُ الْغِنَی.
خویشتن داری، زینت فقر است و سپاس گزاری زینت غنا و توانگری.
(تحف العقول ص ۷۵)

حضرت امام محمد باقر(علیه السلام) می فرمایند:
نیکوکاری و صدقه دادن پنهانی فقر را از بین می برد، عمر را زیاد و هفتاد مرگ بد و ناگوار را دفع می کند.
میزان الحکمه، ج۱، ص ۴۷۵٫

امام صادق(علیه السلام) می فرمایند:
من ضمانت می کنم که هر که میانه روی پیشه کند، فقیر نشود.
حضال شیخ صدوق، ص۹٫

حضرت امام محمد باقر(علیه السلام) می فرمایند:
نیکوکاری و صدقه دادن پنهانی فقر را از بین می برد، عمر را زیاد و هفتاد مرگ بد و ناگوار را دفع می کند.
میزان الحکمه، ج۱، ص ۴۷۵٫

امام باقر علیه‏السلام :
اَ لْبِرُّ وَ الصَّدَقَةُ یَنْفیانِ الْفَقْرَ وَ یَزیدانِ فِى الْعُمْرِ وَ یَدْفَعانِ عَنْ صاحِبِهِما سَبعینَ میتَةَ سوءٍ ؛
کار خیر و صدقه، فقر را مى‏بَرند، بر عمر مى‏افزایند و هفتاد مرگ بد را از صاحب خود دور مى‏کنند.
ثواب الاعمال ، ص ۱۴۱ .

امام صادق علیه‏السلام :
اِغْسِلُوا اَیْدیَکُمْ قَبْلَ الطَّعامِ وَ بَعْدَهُ فَاِنَّهُ یَنْفِى الْفَقْرَ وَ یَزیدُ فِى الْعُمُرِ؛
دست‏هایتان را قبل و بعد از غذا خوردن بشویید، که فقر را مى‏بَرَد و بر عمر مى‏افزاید.
محاسن ، ج ۲، ص ۲۰۲، ح ۱۵۹۴ .

امام صادق(علیه السلام) می فرمایند:
ضمنت لمن اقتصد ان لا یفتقر؛
من ضمانت می کنم که هر که میانه روی پیشه کند، فقیر نشود.
حضال شیخ صدوق، ص۹٫